هیالورونیک اسید یک پلی ساکارید طبیعی از خانواده  گلیکوزآمینوگلیکانها با عملکردهای مختلف ساختاری ، حفاظتی در بافت زنده می باشد اعم از نقش در ساختار بافت همبند، خنثی کردن رادیکالهای آزاد ، حفظ رطوبت ، فرایند ترمیم وغیره. از نظر ساختاری هیالورونیک اسید یک پلی ساکارید تک رشته ای خطی می باشد که شامل توالی مشخصی از دی ساکارید ها می باشد. با توجه به ماهیت این ماده کاربرد های متعددی در پزشکی دارد که از جمله آنان تزریق داخل مفصلی (روماتولوژی) ، جراحی های ارتوپدی ، جراحی های داخل چشمی ، پیشگیری از چسبندگی و تسریع بهبود زخم بعد از جراحی عمومی و پلاستیک ، کاربرد در داروسازی، برخی جراحی های ENT، و همچنین در علم پوست و زیبایی بعنوان Dermal Filler است. برای تهیه و تولید هیالورونیک اسید در خارج از بافت زنده سه روش وجود دارد.  اول استفاده از اجزا حیوانی حاوی هیالورونیک اسید می باشد بعنوان مثال سابق از این سالها پیش که تولید این ماده در ابتدای راه قرار داشت از تاج خروس برای استحصال این ماده استفاده می شد و برند تجاری آن HYLAFORM بوده است. طبیعتا استفاده از اجزا حیوانی احتمال ایجاد واکنش زیستی بیشتری را بدنبال داشت مخصوصا اگر بیماران نسبت به ماکیان حساسیت داشتند. این نوع هیالورونیک اسید در آنان منع مصرف داشت. سایر منابع زیستی تهیه آن بند ناف و سینویال گاو می باشد. روش دیگر تولید هیالورونیک اسید بهره گیری از میکروارگانیسم هایی مانند استرپتوکوک، انتروکوک ، ای کولای و ... می باشد. روش سوم بهره گیری از متد آنزیمی در محیط IN-V-TRO هست که آنزیم بکار رفته در این روش نیز میکروارگانیسم استرپتوکوک استحصال شده است. در نهایت پس از تولید در طی یکی از روشها مرحله تخلیص جداسازی عوامل نامطلوب، افزودن برخی مواد برای افزایش حجم فضایی و وزن مولکولی می باشد. در مواردی که نیاز به افزایش مقاومت ساختار مولکولی در برابر تخریب آنزیمی هست طی فرایندی به نام Cross-Linking در شرایط کنترل شده از نظر دما، PH ، بافر(محیط ما حاوی ذرات) و نیز با بهره گیری ترکیباتی که با ایجاد پیوند بین زنجیره های هیالورونیک اسید که شامل ترکیب قدیمی تر DVS با پایه گوگرد و یا ماده جدیدتر BDDE بوتان دیول دی اتانول، این هدف براورده می شودکه ماحصل آن افزایش مقاومت زنجیره سه بعدی هیالورونیک اسید در برابر تخریب آنزیمی طبیعی در بافت و نیز افزایش ماندگاری و حجم دهی این پلی ساکارید می گردد. نکته ای که در فرایند فوق هست خاصیتی بنام تکنولوژی ساخت است مثلا شاید دیده باشید در کنار فیلرهای پوستی مانند R-vanesse نام تکنولوژی ای بنام Thlxoflx  و یا در کنار نام فیلری همانند Restylane , Perlane نام تکنولوژی آن NASHA و یا برند Stylage تکنولوژی IPN-LIKE ذکر شده است. موارد تکنولوژی های نام برده شده جهت ایجاد انگیزه در خوانندگان گرامی برای آشنایی و کشف موارد مشابه در سایر برندها می باشد. بنابراین تکنولوژی ساخت یک فیلر هیالورونیک اسید معرف فرمول و روش منحصر بفرد و استثنایی و خاص آن کمپانی می باشد که موجب ایجاد محصول نهایی با کیفیت حجم دهی ، ماندگاری، پرکنندگی متفاوت و متمایز در قیاس با همتایان خود می گردد. از دیگر پارامترهای فیلر هیالورونیک اسید سل تولید آن است بعنوان مثال در فیلرهای با سل قبلی تولید و یا تغییر در درصد غلظت نسبی هیالورونیک اسید بعنوان یکی از پارامترهای دخیل در ویسکوزیتی و چسبندگی فیلر انواع مختلفی از فیلر در یک برند شکل می گرفت و هر کدام کاربرد و محل و میزان تزریق اختصاصی خود را داشت اما در نسل جدیدتر درصد غلظت نسبی هیالورونیک اسید را ثابت نگه داشته و با دست کاری در دیگر پارامترهای شیمیایی حین تولید به این هدف می رسند. یکی از دیگر پارامترهای بکار گرفته شده در تکنولوژی های نسل جدید همانند Thixofix در برند Revanesse حذف حامل ذرات فیلر می باشد که اگر بخواهیم با مثالی ملموس آنرا بیان کنیم حامل ذرات نقشی همانند شربت مربا دارد که ذرات میوه مربا در آن معلق می باشد علت این موضوع این است عموما پس از ورود فیلر به بافت در فاصله ای کوتاه حامل جذب شده و باعث افت حجم می گردد.از دیگر قابلیتهای فیلرهای هیالورونیک اسید افزودن ماده ای صناعی یا بیولوژیک به آن برای بهینه ثقا و قابلیت آن است مثلا افزودن دکسترانومر Dextranomer در برند Redexis کمپانیپرولنیوم (ریوانس) یا افزودن مانیتول در کمپانی ویواچی برند Stylage و امثال آنها موجب افزایش جذب آب (اثرهیدروفیل) ، کاهش تاثیر مخرب رادیکاهای آزاد روی فیلر و افزایش ماندگاری آن می شود.

نویسنده : دکتر علی حبیبی